|
|
کنفرانس بین المللی حمایت از انتفاضه فلسطین
0.0 (0)
[1397/09/04]

امت واحده، اسم رمز عبور از نفاق  

امت واحده، اسم رمز عبور از نفاق

تاریخ خبر: 1397/09/04 

تهران- ایرنا- مشترکات غیرقابل انکار «امت واحده» ظرفیت گرانبهایی است که بهره‌برداری صحیح از آن، می‌تواند راهبردی تازه در عرصه تعاملات بین‌المللی و راهگشای چالش بی‌اعتمادی میان برخی از قدرت‌های جهان اسلام باشد.

به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، آیه 92 سوره انبیا با مضمون «إِنَّ هذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُون» از وحدت‌آفرین‌ترین آیات قرآن کریم و از بنیادی‌ترین دلایل اتحاد میان فِرق مختلف مسلمانان است. آیه‌ای که مبنای برگزاری کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی طی 32 سال گذشته بوده است. 
سی و دومین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی، دیروز سوم آذر امسال در حالی در تهران برگزار شد که به نظر می‌رسد سندروم بی‌اعتمادی همچنان؛ نه به عنوان دردی کُشنده که مزمن و ناپیدا گریبان امت واحده را رها نمی‌کند. سندرومی که اجازه نمی‌دهد برادران دینی به ویژه در خاورمیانه آشوب‌زده به اعتماد و اعتبار یکدیگر پیشرفت کنند و از داشته‌های یکدیگر بهره‌مند شوند. سندرومی که بیگانه‌ای چون آمریکا را بر آشنایی چون ایران تقدم می‌دهد و برای اثبات این تقدم حتی رژیم صهیونیسیتی را هم به عنوان متحد می‌پذیرد.
در برابر این دیدگاه تفرقه محور که انرژی و توان مسلمین را تهدید می‌کند می‌توان به مفهوم امت واحده تاکید کرد. امتی با مشترکات فراوان، منابع غنی و دشمنان مشترک. این دیدگاه می‌تواند به ابزاری نوین در عرصه تعاملات بین‌المللی تبدیل شود. ابزاری که متکی بر قدرت امت واحده اسلام است و تاکتیک پیاده‌سازی آن بهره‌برداری مشترک از منابع وسیع. 

**ظرفیت‌های ژئوپلتیک جهان اسلام
مشترکات ایدئولوژیک در دنیای سکولار کنونی همچنان از ابزارهای قدرتمند اتحادهای جهانی است. گرچه در سازمان‌های بین‌المللی این تنها عنصر ائتلاف نیست اما نقش آن غیرقابل انکار است. حال با چنین پیش‌فرضی و با توجه به مشترکات ارزشمند مسلمانان می‌توان از تلاش برای تشکیل سازمان‌هایی قدرتمند با تکیه بر همین مشترکات اسلامی سخن گفت. مشترکات ایدئولوژیک دست کم برای مسلمانان قرن بیست و یکم به اندازه‌ای ارزشمند است که با تکیه بر آنها بتوان به یک اقتصاد و یا حتی ارتش مشترک هم اندیشید. 
ایده‌ای که گرچه در سازمان‌هایی مانند سازمان کنفرانس اسلامی با ۵۷ کشور عضو در چهار قاره جهان نمود یافته است اما شواهد و چالش‌های امروز جهان اسلام نشان می‌دهد این سازمان‌ها به تنهایی برای پیشبرد اهداف مسلمانان کافی نیستند. هرچند هدف‌سنجی و افق‌نگری هم برای یک میلیارد و پانصد میلیون نفر مسلمان چندان ساده نیست اما این مشترکات می‌توانند راه‌گشا باشند. هرچند نمی‌توان از تفاوت‌های مذهبی میان گروه‌های مختلف مسلمانان چشم‌پوشی کرد اما حبل متین یعنی خدا، قرآن و رسول الله می‌تواند از حاشیه رفتن دین در هیاهوی درگیری‌های مذهبی پیشگیری کند. لازمه چنین فرآیندی هم نهادینه‌سازی فرهنگ دیگرپذیری در امت واحده است که مصلحت عمومی آن را اقتضا می‌کند. 
بُعد ایدئولوژیک گرچه از مشترکات بنیادین مسلمانان است اما دو محور دیگر این اشتراکات یعنی جغرافیای مشترک و ارزشمند و آینده‌ای مشترک مستتر در این جغرافیا، باید مورد توجه قرار گیرند. 
جوامع مسلمان هرچند از شرقی‌ترین نقطه آسیا تا شرق اروپا و آمریکا گسترده هستند اما در بحبوبه بحران‌های کنونی، جغرافیای ارزشمند مسلمانان را می‌توان خاورمیانه دانست و از ضرورت حراست و بهره‌مندی از این جغرافیا سخن گفت. 
واقعیت این است که ژئوپلتیک خاورمیانه از دوران کشف و استخراج نفت به یکی از مهم‌ترین مباحث تعاملات جهانی بدل شد و از همان زمان تلاش برای تاثیرگذاری بر تعاملات این منطقه به اشکال مختلف از جنگ و تهاجم تا دسیسه و تفرقه، در دستور کار قدرت‌های فرامنطقه‌ای قرار دارد. 
اهمیت این جغرافیای ارزشمند مشترک ایجاب می‌کند که درگیری‌های مذهبی و حسادت‌های سیاسی در منطقه با تکیه بر همان حبل متین کاهش یابد. کشورهای منطقه اگر قدرت یافتن کشوری مسلمان را قدرت‌یابی اسلام بدانند، برای تضعیف یکدیگر به اهرم‌هایی چون تاجر کاخ سفید متوسل نشوند. 

**ضرورت های بازگشت به حبل متین
وجود دشمنان و آینده مشترک همانگونه که اشاره شد از مهم‌ترین ضرورت‌های اتحاد مسلمانان در سطح جهان است. شیخ‌نشین‌های خلیج فارس تنها تا زمانی می‌توانند با دلارهای خود امنیت بخرند که نفت داشته باشند. بر طبق دکترین‌های دفاعی مورد پذیرش جهانی این نوع امنیت نه تنها پایدار نیست بلکه به سبب تکیه بر دو عنصر پایان‌پذیر نفت و اعتماد به شخص یا کشور دیگر، ناپایدار و توهم‌آفرین است. بنابراین آینده این سرزمین‌ها با ابهامات بسیاری روبه‌رو خواهد شد. 
طمع جهان غرب به منابع خاورمیانه موضوع تازه‌ای در مناسبات بین‌المللی دو قرن گذشته نیست. نادیده گرفتن آن به بهانه اختلافات منطقه‌ای استراتژی جدیدی است که سبب می‌شود رژیم صهیونستی از قامت دشمن صدساله به هیبت یک متحد استراتژیک درآمده و برای تضعیف ایران، کنار عربستان سعودی قرار گیرد. 
این تغییر پارادایمی در مفهوم دوست و دشمن تنها با اعتمادسازی میان کشورهای منطقه اصلاح خواهد شد؛ اعتمادی که شاید بیشینه آن از سوی برخی حاشیه‌نشین‌های خلیج فارس تضییع شد اما نباید از برخی سیاست‌های اشتباه داخلی و برخی تفرقه‌افکنی‌های عامدانه خارجی هم چشم‌پوشی کرد.
**تجربه‌های موفق جهانی
جهان، پس از جنگ جهانی دوم و تجارب تلخ حاصل از آن در تاکید بر مشترکات انسان‌ها تلاش بسیاری کرد. سازمان‌های اقتصادی، نظامی، سیاسی و حتی فرهنگی و ورزشی بسیاری بر مبنای اشتراکات انسان‌ها از همه اقوام و مذاهب در جهان تشکیل و تکوین یافتند. تجربه‌هایی چون اتحادیه اروپا و اتحادیه‌های آسیایی، ناتو و دیگر سازمان‌های جهانی تجربه‌های موفقی در سطح بین‌الملل هستند که مسلمانان می‌توانند در صورت اراده‌ای جدی برای تشکیل امتی واحده از آنها الگوبرداری کنند. 
پایان سخن آنکه در مناسبات جهانی و تعاملات بین‌المللی با وجود تمام تفاوت‌ها و پیچیدگی‌ها هنوز هم می‌توان به استراتژی‌های تازه‌ای چون امت واحده اندیشید. اندیشه‌ای که حتی با وجود افق ابهام‌آلود آن می‌تواند به عنوان آلترناتیو قطب‌گرایی و دوگانه‌پرستی در جهان باشد. جمعیت، ایدئولوژی، آینده، جغرافیا و دشمنان مشترک امت واحده، گزاره‌هایی هستند که ابتدا باید در محافل علمی و دانشگاهی جهان اسلام مورد بررسی و رفع سوءتفاهم قرار گیرند و از آن جا به استراتژی‌های روابط خارجی کشورهای مسلمان ورود کنند. 
انتهای پیام /
 

خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)

Parameter:362113!model&4354 -LayoutId:4354 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(فارسی)